Beta Readers

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Beta Readers

Bài gửi by An An on Mon Feb 08, 2016 1:35 pm

Beta Readers
A guide for beta readers & writers

Written by Kal Kally & Sou

~*~


I. Thông tin chung ~Click here
1. Beta Reader là gì?
2. Tại sao bạn cần đến Beta Reader?
3. Sự phù hợp giữa Beta Reader và người viết.

II. Form – Những thông tin Beta Reader cần đưa lên ~Click here

III. Beta Reader ~Click here
1. Beta Readers - Những điều cần làm
2. Beta Readers - Những điều nên làm
3. Những điều một Beta Reader có thể chỉ ra

IV. Người viết ~Click here
1. Người viết - Những điều cần làm
2. Người viết - Những điều nên làm

~*~


Được sửa bởi An An ngày Mon Feb 08, 2016 1:51 pm; sửa lần 1.

An An
Moderator
Moderator

Posts : 66

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Re: Beta Readers

Bài gửi by An An on Mon Feb 08, 2016 1:38 pm

I. Thông tin chung

1. Beta Reader là gì?

Khái niệm “Beta Reader” bắt nguồn từ ngành công nghiệp phần mềm. “Beta Testers” là những người kiểm tra lại phần mềm, tìm lỗi và những bất hợp lý trước khi chúng được đưa ra công chúng. Khái niệm này sau đó đi vào Fan Fiction và trở thành một cụm từ để chỉ những người tự nguyện đọc fic và phản hổi lại bằng những nhận xét và lời khuyên mang tính xây dựng để giúp người viết chỉnh fic của mình một cách tốt nhất trước khi fic được đưa ra công chúng.

Một Beta Reader không nhất thiết phải là một người viết fic, nhưng cần phải có một số hiểu biết nhất định liên quan tới việc viết fic, như ngữ pháp, chính tả, bố cục truyện, tính cách nhân vật, hội thoại v.v… Một Beta Reader cần làm được ít nhất là:

* Nhận xét được điều gì hay, và tại sao.
* Chỉ ra được chỗ nào chưa ổn, tại sao và lời khuyên để cải thiện nó.

Việc Beta Reading đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và tâm huyết. Một Beta Reader tốt sẽ là một người đồng hành rất quan trọng của một người viết.

~*~

2. Tại sao bạn cần tới Beta Reader?

Bạn có biết tại sao trong ngành công nghiệp phần mềm, những người kiểm tra lại phần mềm lại đựơc gọi là Beta Tester? Những bước đầu tiên để kiểm tra lỗi diễn ra giữa những người đã làm ra nó, và được gọi là “alpha testing”. Lý do khiến Beta Tester trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình làm ra một phần mềm là vì ở bước “alpha testing”, những người kiểm tra là những người biết về phần mềm, về cấu trúc của nó cũng như điều mà nó được tạo ra để thực hiện. Vì vậy khi kiểm tra, họ có thể sẽ tránh lỗi của chương trình một cách vô thức. Còn Beta Tester đến với chương trình đó như là một người sử dụng, và tìm ra những lỗi đã bị bỏ qua.

Đối với Fan Fiction cũng vậy. Khi bạn là người viết ra một câu chuyện, thì bạn rất khó ở vào vị trí của một người chỉ đọc câu chuyện đó. Beta Reader đến với câu chuyện của bạn hoàn toàn chỉ như một người đọc, không biết những gì bạn muốn nói, mà chỉ biết những gì bạn thực sự diễn đạt bằng lời văn của mình. Beta Reader sẽ giúp bạn có thể nhìn tác phẩm của mình dưới con mắt của một người đọc. Beta Reader sẽ giúp bạn tìm ra những lỗi mà bạn, như một người viết, có thể sẽ bỏ qua.

~*~


3. Sự phù hợp giữa Beta Reader và người viết

Đây là điều tối quan trọng. Đương nhiên một người viết sẽ muốn tìm được cho mình một người Beta Reader có năng lực, nhưng còn quan trọng hơn, cần tìm một người Beta Reader hợp với mình. Có một số điều sẽ khiến mối quan hệ Beta Reader - Người viết rất khó được thiết lập hoặc không hiệu quả:

- Nếu Beta Reader và người viết có cách nhìn khác nhau về một nhân vật. Vd như: Hiei như là một người chịu nhiều tổn thương về tâm lý, và Hiei như một người mạnh mẽ và tàn nhẫn. Beta Reader có thể chỉ ra nhiều điểm sai lệch về tính cách của nhân vật mà đối với người viết lại là rất đúng.

- Nếu Beta Reader ghét nhân vật chính của fic mà người viết chọn. Do ghét nhân vật chính, họ có thể sẽ rất khó thích fic đó, và kết cục là chỉ nhìn thấy được những điểm xấu của fic hoặc cường điệu hoá những điểm xấu của fic.

- Nếu năng lực viết của Beta Reader rất thấp hơn người viết, bởi họ sẽ rất khó tìm được lỗi hoặc điểm yếu của fic.

- Nếu năng lực viết của Beta Reader rất cao hơn người viết, bởi kết quả có thể sẽ là người viết sau khi đọc xong bản Beta sẽ muốn quẳng fic vào thùng rác hơn là sửa chữa nó. Tuy nhiên, điều này chỉ là có thể, bởi nó còn phụ thuộc rất nhiều về thái độ và cách nói của người Beta Reader.

Còn nếu bạn tìm ra một người Beta Reader tốt phù hợp với mình? Bạn sẽ muốn họ tiếp tục Beta cho bạn cả những fic tiếp theo của bạn chứ? : ) Hãy biết ứng xử. Bạn cần xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp giữa bạn và người Beta Reader mà bạn tâm đắc. Những gì bạn cần làm sẽ được nói ở phần sau.

~*~

An An
Moderator
Moderator

Posts : 66

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Re: Beta Readers

Bài gửi by An An on Mon Feb 08, 2016 1:40 pm

II. Form – Thông tin về Beta Reader

Những điều người Beta Reader cần đưa ra khi tham gia vào list Beta Reader: (Ở đây sẽ lấy bối cảnh là Vnfiction)

* Tên nick
* Cách liên lạc: Bằng PM hay email
* Rating: Những mức độ mà mình có thể chấp nhận, như không nặng quá, R, PG 13, rất nhẹ v.v…
* Điểm mạnh: VD: Tính cách nhân vật, hội thoại, ngữ pháp, cách trình bày v.v…
* Fandom: Những fandom mà mình có thể đọc, vd HxH, YYH, HOT, v.v…
* Loại truyện: Những loại truyện mà mình muốn đọc và không chấp nhận đọc.
Muốn đọc: yaoi, angst, humor, romance v.v…
Không muốn đọc: yaoi, angst, shota, rape v.v…
* Cặp nhân vật: Đôi nhân vật chính mà mình muốn đọc và không chấp nhận đọc
Muốn đọc: HeeroxDuo (Vd)
Không muốn đọc: HeeroxRelena (Vd)
* Status: Hiện có thể làm được, hiện bận không làm đựơc, hiện chỉ làm được fic ngắn v.v…
* Thời gian: Thời gian bạn cần để beta một lượng fic nhất định. Vd 1 tuần cho 1 chapter 10 trang v.v…
* Lời nói thêm: Bất cứ điều gì khác muốn nói.

An An
Moderator
Moderator

Posts : 66

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Re: Beta Readers

Bài gửi by An An on Mon Feb 08, 2016 1:46 pm

III. Beta Readers

1. Beta Readers - Những điều cần làm

+ Điều tốt nhất là bạn phải rất rất quen thuộc với fandom của fic mà bạn nhận làm beta. Cái người tóc đỏ mắt xanh lục tuyệt đẹp tên Kurama có thể không phải là con gái như bạn tưởng khi đọc fic, và Sirius Black xuất hiện một cách bình thường ở đầu năm học thứ sáu của Harry có thể là một vấn đề. Khi bạn không nắm rõ hay cập nhật đầy đủ về fandom, bạn sẽ không nhận ra được những điểm sai lệch về cốt truyện hay tính cách nhân vật trong fic.

+ Luật bất thành văn: Hãy nhận xét, chỉ ra và khuyên. Đừng sửa lại bất cứ điều gì trong truyện (trừ phi được người viết yêu cầu). Thứ nhất, đó là công việc của một editor chứ không phải của một Beta Reader. Thứ hai, điều bạn cho là không hợp lý chưa chắc đã là điều người viết cho là không hợp lý. Thứ ba, như vậy bạn chỉ có thể khiến truyện hoàn thiện hơn chứ không thể giúp người viết tiến bộ.

+ Để chữ đậm tất cả những chỉnh sửa, sửa chính tả hoặc ngữ pháp cũng như đề nghị của bạn, và tách lời giải thích bằng các ký tự đặc biệt.
VD:
Nguyên bản: Hắn nắm chặt hai cổ tay của cô. …… Cô cố đẩy hắn ra.
Beta: Hắn nắm chặt hai cổ tay của cô. …… Cô cố (đẩy hắn ra.) giằng tay ra *** Bị nắm chặt tay thì làm sao mà đẩy ?***

+ Đặt tất cả những nhận xét tổng thể lên trên đầu fic, để người viết có thể thấy chúng trước tiên.

+ Nếu bạn không có nhận xét về một phần dài của truyện (khoảng 1 – 2 trang), xoá bỏ phần đó đi, và ghi vào chỗ của phần đó là {bỏ qua}.

+ Cần thông báo và update lại status của mình nếu bạn bận và cần tạm dừng beta.

+ Không nên hứa hẹn là bạn sẽ hoàn thành trong một thời gian cấp tốc. Việc beta-reading đòi hỏi nhiều thời gian, cho dù bạn là một người đọc rất nhanh, nhưng biết đâu bạn đã bỏ sót nhiều điểm. Cũng đừng "ngâm dấm" fic của người khác quá lâu, họ sẽ mất lòng tin với bạn, và có khi cả với chính tác phẩm của họ nữa.

~*~

2. Beta Readers – Những điều nên làm

+ Đọc những chương truyện được viết trước chương bạn nhận được để nắm được chuyện gì đang xảy ra.

+ Đọc đi đọc lại fic/chương cần beta để nắm được lối viết, cách hành văn của tác giả trước khi bắt đầu phân tích, chỉnh sửa. Có những cách viết và dùng từ dù không đúng về ngữ pháp nhưng lại là văn phong của người viết và có thể chấp nhận được.

+ Đừng đọc lướt. Những lỗi và sai sót sẽ không hiện ra khi bạn không chịu khó tìm chúng.

+ Đọc qua lần đầu tiên và ghi lại những nhận xét nhỏ. Sau đó sẽ quay lại để nhận xét kỹ hơn.

+ Đánh dấu lại những chỗ đọc lên nghe gượng, dù chúng có đúng hay không.

+ Nếu bạn có thể thì hãy cụ thể trong việc tìm ra lỗi. Còn nếu bạn không chắc về một điều gì đó, hãy vẫn bày tỏ ý kiến của mình, và nói rằng: “Tôi không biết chắc điều gì, nhưng ở đây có gì đó không ổn.”

+ Nếu có quá nhiều lỗi chính tả? Hãy gửi lại cho người viết và yêu cầu họ kiểm tra lại fic của mình. Nếu nói là giúp người viết tiến bộ, thì điều đầu tiên người viết cần phải học là có trách nhiệm với fic của mình.

+ Luôn tỏ ra có chừng mực, mọi lời khuyên bạn đưa ra cần chỉ là những lời khuyên, đừng mang tính ép buộc.

+ Nên trung thực và thẳng thắn. Nếu bạn muốn tiếp tục beta cho người viết, hãy nói với họ. Hoặc nếu bạn không muốn tiếp tục, đừng ngại nói ra điều đó.

+ Trước khi đồng ý làm một beta-reader, hãy biết và thông báo bạn muốn và có thể chấp nhận đọc những thể loại nào, những fandom nào, những truyện với độ dài thế nào.

+ Đừng ngại là bạn đang quá khắt khe với tác phẩm mà bạn đang đọc và chỉnh sửa. "Vạch lá tìm sâu" chính là công việc của một beta reader. Tuy nhiên, bạn hãy để ý đến cách mà bạn phê bình và góp ý, hãy điều tiết giọng của bạn sao cho người viết thấy được là bạn đang muốn giúp đỡ chứ không phải chê bai thậm tệ.

+ Đừng tiếc rẻ lời khích lệ. Hãy khắt khe với fic, nhưng đừng khắt khe với người viết. Hãy tiếp thêm cho họ sự nhiệt tình với fic chứ đừng dập tắt nó.

+ Việc một Beta Reader cần làm là giúp người viết có thể hoàn chỉnh fic của mình bằng cách chỉ ra những chỗ chưa được, và nói với họ rằng họ có thể làm tốt hơn như thế. Vì vậy cần có cả những nhận xét tích cực cũng như chỉ ra những chỗ chưa được. Nhận xét tích cực không chỉ sẽ khích lệ người viết, mà còn giúp họ không xoá bỏ những chỗ được hay chữa thêm những chỗ đựơc thành hỏng khi họ sửa fic của mình.

+ Đừng ngại tranh luận với người viết. Bạn có thể cảm thấy một chỗ không ổn, còn họ thì không, hoặc biết đâu đó là dụng ý của họ, hoặc họ muốn nói điều đó, nhưng chỉ là chưa thể hiện được mà thôi. Hãy lắng nghe ý kiến của họ, và tranh luận lại nếu lý do họ đưa ra thực sự chưa ổn thoả.

+ Tuy nhiên, khi tranh luận, cần chú ý một điều: Đừng khăng khăng bảo vệ ý kiến của mình mà chỉ nói lên quan điểm của mình về ý kiến đó.

+ Đừng quá cảm thấy bất mãn nếu người viết không đi theo hướng mà bạn khuyên họ. Họ có thể nhờ nhiều Beta Reader, và họ cũng có thể có một ý riêng nào đó mà nhất định không muốn sửa đổi. Điều quan trọng là khi cân nhắc về lời khuyên của bạn, họ đã thử nhìn theo cách nhìn của người khác về fic của họ. Và dù họ có lựa chọn theo bạn hay không, thì trong quá trình đó, họ cũng đã thu được một điều gì đó.

+ Giữ cho người viết không bị chê bai, chỉ trích không phải là việc của một beta. Văn phong và cốt truyện của fic mà bạn làm beta có nhạt nhẽo, hay vô lý đến mức nào, sau khi được bạn góp ý, thì trách nhiệm và quyền quyết định tuyệt đối là ở người viết. Công việc của bạn là chỉ ra những điểm chưa hay trong fic của tác giả, không phải viết lại, hay biến nó thành một tác phẩm hay. Đó là việc của người viết.

~*~

3. Những điều một Beta Reader có thể chỉ ra

+ Lỗi chính tả và lỗi ngữ pháp.

+ Lỗi về cốt truyện hoặc tình tiết truyện. (Vd: Một nhân vật rời khỏi phòng, nửa trang sau lại thấy nhân vật đó cất tiếng nói mà không hề vào lại phòng.)

+ Lỗi hiện thực. (Vd: Một nhân vật có tóc ngắn thì nửa năm sau, trừ phi cô ta đội tóc giả, tóc cô ta không thể dài tới thắt lưng được. Hoặc nếu nhân vật đi tàu hỏa từ Hà Nội vào TP HCM thì anh ta không thể nào khởi hành vào buổi trưa mà tối đã có mặt tại nhà người yêu được.)

+ Lỗi về tính cách nhân vật. Tuy fan fiction cho phép có nhiều cách nhìn về nhân vật, nhưng người Beta Reader cần chỉ ra được nếu nhân vật làm một điều gì đó mà anh ta sẽ không làm mà không có một lý do cụ thể. (Vd: Cho một giọt nước mắt rơi trên má Hiei thì còn được, nhưng nếu để Hiei chan chứa nước mắt thì… lạy Chúa, hãy nghĩ ra một lý do gì đấy thật sự hợp lý!)

+ Quá lạm dụng tính cách nhân vật. (Vd: Hiei rất hay nói “Hn”. Nhưng để Hiei ‘hn’ từ đầu đến cuối fic thì rất rất không hay.)

+ Điều mà bạn nhận được từ câu chuyện. Bạn có thể nói “Tôi thích cách mà bạn để nhân vật A làm điều này. Nó thể hiện được anh ta đang thật sự muốn đến bên nhân vật B”. Như vậy, người viết có thể biết được liệu điều người đọc cảm nhận có đúng với điều họ muốn nói hay không.

+ Lựa chọn về ngôn từ. (Vd: Anh ta chạy thật nhanh về phía đứa trẻ và Anh ta lao về phía đứa trẻ).

+ Lỗi về từ chuyên môn: Nếu bạn thực sự hiểu về một lĩnh vực nào đó, và thấy người viết đã dùng sai từ chuyên môn trong lĩnh vực đó, hãy đề nghị cho họ cách sửa.

+ Lỗi lặp: Một lỗi rất dễ gặp và khó tự phát hiện. Nhưng về phía người đọc, đây là một lỗi rất gây phản cảm. Tôi đã từng gặp một fic tiếng Anh chỉ trong 1 đoạn ngắn mà có đến 7 chữ “dịu dàng”. Kết quả là tôi chỉ ngồi bức xúc về chuyện đó mà chẳng cảm nhận được gì từ truyện.

+ Mạch truyện: dòng biến hóa tâm lý nhân vật có suôn sẻ và hợp lý không ? Có bị sượng chỗ nào không ? Bạn có biết là nhân vật nào đang nói không ? Những lời sến rện này là của ai, Jang Woo Hyuk hay Lee Jae Won ? (trích Muraki) Cách diễn đạt của tác giả có dễ hiểu so với số đông ? Cốt truyện có những điểm phi logic không ? Cách người viết kết thúc chương truyện như thế nào, có gây kích thích cho người đọc về chương tiếp theo không, cách tác giả giải quyết những vấn đề fic đã đặt ra có gây "ấm ức" cho người đọc không ?

+ Nhận xét khi bạn cảm thấy một hiệu quả về tình cảm mà fic đem lại. (Vd: “Tôi rất mừng là cuối cùng họ cũng làm như vậy.” “Trời, hoá ra là thế.” V.v…)

Trên đây không phải là tất cả những gì một Beta Reader có thể chỉ ra cho fic mà chỉ là những điều chung nhất.

~*~

An An
Moderator
Moderator

Posts : 66

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Re: Beta Readers

Bài gửi by An An on Mon Feb 08, 2016 1:47 pm

IV. Người viết

1. Người viết - Những điều cần làm

+ Nêu lên những phần bạn cần người Beta Reader chú trọng nhất nếu có, vd như hội thoại, tính cách nhân vật v.v… và hãy nói điều đó ở trước fic bạn gửi.

+ Sau khi nhận lại bản Beta của fic, đừng quên viết lại cho người Beta Reader để thông báo cho họ rằng bạn đã nhận được.

+ Và quan trọng nhất, đừng quên lời “Cảm ơn” ^^ Bạn nên cảm ơn dù những lời khuyên của Beta Reader là không hiệu quả. Dù gì thì họ cũng đã vì bạn mà bỏ công ra đọc fic, suy nghĩ và nhận xét.

+ Sau khi fic của bạn đã được sửa chữa hoàn chỉnh, khi post đừng quên ghi rõ rằng fic đã được beta, và đừng quên nêu tên những người đã Beta giúp bạn, dù là ở đầu chapter/fic hay ở cuối, dù với phong cách hóm hỉnh hay nghiêm trang. Nếu bạn quên, thì hãy ngay lập tức thêm vào và viết thư xin lỗi người Beta Reader của bạn.

+ Đừng quá dựa vào Beta Reader. Mục đích của Beta Reading là giúp bạn nâng cao khả năng viết của mình chứ không phải đi tìm và sửa cho bạn từ những lỗi nhỏ nhất. Hãy kiểm tra fic của mình và sửa tất cả những lỗi có thể tìm được, nhất là lỗi chính tả, trước khi gửi fic đi Beta.

~*~

2. Người viết - Những điều nên làm

+ Nếu bạn nhờ beta một fic dài, cần nhớ thông báo cho người Beta Reader của bạn biết về tiến triển của fic bạn. Hãy để họ biết nếu bạn cần nhiều thời gian hơn để viết một chapter, hoặc nếu lượng fic bạn viết trong tháng bỗng tăng đột ngột.

.+ Đừng gửi quá nhiều cùng một lúc. Nếu fic của bạn quá dài, hãy cắt nó thành những phần nhỏ. Đứng trước một fic cần beta quá dài, người Beta Reader rất có thể sẽ cảm thấy nản, hoặc làm qua loa một số phần để cho xong.

+ Trước khi gửi fic tới cho người Beta Reader của bạn, nên viết một đoạn giới thiệu ngắn về fic của mình và đặt ở đầu fic, để người Beta Reader có thể bắt đầu nhận xét ngay từ khi đọc lần đầu chứ không cần phải đọc hết cả fic rồi mới đọc lại để Beta.

+ Sau khi đọc bản Beta của fic, bạn có thể sẽ có bất đồng quan điểm với người Beta Reader hoặc không hiểu rõ điều gì đó. Ví dụ như người Beta Reader cho rằng nhân vật A không thể làm điều này, còn bạn lại cho rằng có thể. Hãy viết lại cho họ, giải thích lý do bạn chọn điều đó, hoặc hỏi lại những điều bạn chưa hiểu tại sao. Họ có thể sẽ đồng ý hay không đồng ý. Câu chuyện vẫn là của bạn, có nghe theo lời khuyên của Beta Reader hay không là tuỳ thuộc ở bạn, tuy nhiên hãy cân nhắc kỹ những lời khuyên của Beta Reader, vì nếu họ cảm thấy có gì đó không ổn, thì rất có thể những người đọc khác cũng sẽ cảm thấy có gì đó không ổn.

+ Nếu bạn gửi tới vài người Beta Reader, thì họ có thể sẽ có những nhận xét hoặc lời khuyên đối lập về cùng một phần của fic. Lúc này, bạn cần chọn nghe theo một lời khuyên, hoặc bỏ tất cả các lời khuyên đó. Ngược lại, nếu nhiều người Beta Reader đều cho rằng một phần của fic không ổn, thì 90% là phần đó không ổn thật sự.

+ Nếu bạn định quyết định không theo phần lớn lời khuyên của một Beta Reader, hãy đừng quên thông báo với người đó những điều bạn không theo và lý do. Người đó đã bỏ công ra giúp bạn, và người đó có quyền được biết về quyết định của bạn cũng như có quyền từ chối được nêu tên trong fic nếu như người đó không hài lòng về bản cuối cùng mà bạn post. Điều này sẽ tránh được những hiểu nhầm và bất mãn có thể làm ảnh hưởng tới quan hệ giữa người viết và người Beta

+ Bạn có thể tranh luận với Beta Reader, nhưng đừng bao giờ xúc phạm hoặc mắng Beta Reader khi những điều bạn nhận được không phải những điều họ muốn nghe. Họ đã bỏ công ra giúp bạn. Hãy tôn trọng họ.

+ Không nên nhờ Beta Reader làm luôn editor. Bạn là người hiểu rõ câu chuyện nhất, hiểu rõ những gì bạn muốn nói nhất. Bạn nên là người tự chỉnh sửa truyện của mình dựa theo lời khuyên của họ. Nếu không, đừng ngạc nhiên khi bỗng một ngày đọc lại, bạn phát hiện ra trong khi bạn muốn để nhân vật A hôn xã giao một cô gái, thì trong câu chuyện được edit, anh ta lại ôm hôn cô ta thắm thiết và nồng nàn.

~*~

An An
Moderator
Moderator

Posts : 66

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Re: Beta Readers

Bài gửi by Sponsored content Today at 1:34 pm


Sponsored content


Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết